Tüketici Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi): 2026/12

Kapsam

• Ürünler: Ek-1’de yer alan tüketici ürünleri. Uygulamada öne çıkan gruplar; kırtasiye türleri, bazı dezenfektanlar, dövme mürekkepleri, telefon/tablet kılıfları ve ekran koruyucuları, imitasyon takılar ve saatle ilgili parçalar, GTİP 9013.20.00.00.90 kapsamındaki lazer ürünleri (idari yazılarla daraltılmış kapsam dikkate alınır), çakmaklar, diş fırçaları ve bazı mobilya bağlantı/aksesuar parçalarıdır.
• Gümrük Rejimi: Serbest Dolaşıma Giriş.
• İstisna: Hariçte İşleme kapsamında geri gelen eşya.

Tebliğin Dayandığı Temel Mevzuat

Amaç maddesinde atıf yapılan başlıca düzenlemeler şunlardır:

• KKDİK (Türk REACH): Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik.
• Genel Ürün Güvenliği Yönetmeliği: Özel teknik düzenleme yoksa veya sağlık-güvenlik hükümleri içermiyorsa uygulanır.
• Biyosidal Ürünler Yönetmeliği: Belirli dezenfektanlar için izin/lisans çerçevesi.
• Bazı Tüketici Ürünlerinin Uygunluk Denetimine Dair Tebliğ.

Başvuru ve İnceleme Süreci

• Sistem: Tüm ithalat denetimleri TAREKS üzerinden yapılır.
• Ön koşullar: İthalatçının TAREKS’te tanımlı olması ve en az bir firma kullanıcısı yetkilendirmesi gerekir (UGD: 2025/28 çerçevesi).
• Zamanlama: Denetimler, beyanname tescilinden önce gerçekleştirilir (Gümrük Yönetmeliği m. 181/4 yaklaşımı).
• Risk analizi kriterleri: Firma geçmişi, önceki ithalat ve piyasa gözetimi sonuçları, ithalatçı/üretici ve firma kullanıcısı bilgileri, giriş gümrüğü, ürün türü/marka/model, fiyat ve miktar ilişkisi, menşe/ihraç/sevk/ticaret ülkesi ve diğer risk göstergeleri.

Uygulamada İki Olası Sonuç

• Fiziki muayeneye yönlendirilmezse: TAREKS doğrudan “ithal edilebilir” kararı verir ve TAREKS referans numarası üretir.
• Fiziki muayeneye yönlendirilirse: İthalatçıdan ilave belge ve/veya açıklama istenir. Belgelerin süresinde sunulmaması veya yetersiz bulunması hâlinde sonuç olumsuz olur.

Ek-1’de Gömülü Temel Uyum Başlıkları

Ek-1 yalnızca GTİP listesi değildir; her ürün grubu için hangi mevzuata göre ve neyin kontrol edileceğini de tanımlar. Operasyonel açıdan en kritik başlıklar:

• Kısıtlı maddeler / kimyasal güvenlik (KKDİK odaklı):Sık kontrol edilen parametreler arasında azo boyar maddeler, kurşun, kadmiyum, Krom VI, DMF, PAH, nikel salımı, organotin bileşikleri (ör. TBT, dioctyltin) ve ftalatlar yer alır. Telefon kılıfları, ekran filmleri, takılar ve benzeri cilt teması olan ürünlerde bu başlıklar özellikle önemlidir.
• Biyosidal ürün izin/lisans kontrolleri:Bazı el/deri ve yüzey dezenfektanlarında, biyosidal ürün mevzuatı kapsamında izin veya yetkilendirme aranır. Lisans yoksa ithalat mümkün değildir.
• Standart temelli güvenlik kontrolleri:“Bazı Tüketici Ürünleri” Tebliği kapsamındaki ürünlerde, ilgili güvenlik standartlarına uygunluk test raporları aranır.

Pratik sonuç: Bu Tebliğ, büyük ölçüde test raporu odaklıdır. Ek-1 kapsamındaki bir GTİP için ithalat planlanıyorsa, ürün baştan “dokümantasyon ağırlıklı” kabul edilmeli ve laboratuvar raporları önceden hazırlanmalıdır.

TAREKS’e Yüklenecek Belgeler (Ek-2)

• Eşyanın statüsüne göre ilgili gümrük/taşıma belgeleri (özet beyan, B/L–CMR–CIM, serbest bölge formları, antrepo/geçici ithalat belgeleri; gerektiğinde gümrük beyannamesi).
• Fatura veya proforma fatura.
• Akredite laboratuvar test raporları (asıl veya laboratuvar onaylı suret) ve gümrük gözetimi altındaki alanda çekilmiş ürün fotoğrafları.
• 34 ve 38. fasıl kapsamındaki ürünler için, ilgili mevzuata göre izin/lisans (gerekiyorsa).

Belge bütünlüğü kuralı: Yüklenen test raporları veya diğer belgelerin yetkili kurum/laboratuvar tarafından düzenlenmediğinin tespiti hâlinde, diğer tüm şartlar uygun olsa dahi sonuç olumsuz olur.

Geçerlilik ve Hukuki Etki

Olumlu sonuçta verilen TAREKS referans numarası, ithalatçı tarafından beyannamenin 44 no’lu kutusuna girilir ve 1 yıl geçerlidir. Bu referans, ürünün genel anlamda tamamen güvenli veya mevzuata tümüyle uygun olduğunun belgesi değildir; ithalat işlemine özgü bir kontrol çıktısıdır.

Yaptırım ve Uyum Riski

Denetim yapılsın veya yapılmasın, ithalatçı 7223 sayılı Kanun kapsamında ilgili kimyasal güvenlik, ürün güvenliği ve biyosidal mevzuata uyumdan sorumludur. Sonradan yapılacak kontrollerde ürünün Ek-1 kapsamında olduğunun tespiti hâlinde gümrük idaresi ilgili kurumu bilgilendirir ve yaptırımlar devreye girebilir.

Ayrıca; ihlalin niteliğine, tekrarına ve geçmiş uyum performansına bağlı olarak firma kullanıcısı yetkisinin askıya alınması (1–12 ay) ve başvuruların 1–12 ay fiziki muayeneye yönlendirilmesi gibi TAREKS yönetişim yaptırımları uygulanabilir.

Yürürlük ve Geçiş

• 2025/12 sayılı Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.
• Yürürlük: 1 Ocak 2026.
• Geçiş: 1 Ocak 2026’dan önce sevk edilen (taşıma belgesi düzenlenen veya mevzuata göre gümrüğe sunulan) eşya, ithalatçının talebi ve TAREKS başvurusu ile 28 Şubat 2026 dâhil eski Tebliğ kapsamında sonuçlandırılabilir.

Uyum Değerlendirmesi

Bu Tebliğ, ithalatçılar için net bir operasyonel kontrol listesi oluşturur:

• GTİP disiplini: Lazer ürünleri, telefon aksesuarları, takılar ve kırtasiye gibi gruplarda yanlış sınıflandırma doğrudan yanlış denetim hattına sokar.
• Test raporu içeriği: Raporlar, ilgili ürün grubu için aranan kısıtlı maddeleri açıkça kapsamalıdır; genel ifadeli raporlar uygulamada reddedilir.
• Lisans zorunluluğu (34/38. fasıl): Dezenfektanlar ve benzeri ürünlerde izin eksikliği yüksek reddedilme riskidir.
• Belge sahiciliği: Yetkili tarafından düzenlenmemiş/teyit edilemeyen belge “hard gate”tir.
• Gümrük sahası fotoğraf süreci: Operasyonel gecikmeleri önlemek için önceden planlanmalıdır.

İlgili mevzuat dokümanına bakınız.