Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliğinde İşletici ve B.K.İ. Ruhsatları ile Üstyapı Rejimine İlişkin Değişiklikler

Düzenlemenin Kaynağı ve Teknik DeğişiklikSerbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliğinin 25 inci maddesine eklenen yeni fıkra ile işletici veya B.K.İ.’lerin, işletme veya kuruluş ve işletme sözleşmesini müteakip faaliyet ruhsatı alacağı; işyeri kiralama ve depo işletmeciliği faaliyetlerinin ek ruhsatlar altında yürütüleceği; hizmet faaliyetlerinin ise ana ruhsat veya ek ruhsat kapsamında gerçekleştirilebileceği açıkça düzenlenmiştir.En kritik teknik değişikliklerden biri, ana faaliyet ruhsatının muhasebe kayıtları ile ek ruhsatların muhasebe kayıtlarının hiçbir surette birleştirilemeyeceğinin hüküm altına alınmasıdır. Ayrıca, ek ruhsatların –sözleşmede aksi düzenlenmedikçe– ana ruhsatın tabi olduğu Özel Hesap yükümlülüklerine tabi olacağı netleştirilmiştir.

Bununla birlikte, Yönetmeliğin 27/A maddesinin on dördüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmış; aynı içerik, daha geniş ve detaylı şekilde Geçici Madde 6 altında yeniden düzenlenmiştir. Bu geçici madde ile önceki uzatımların geçerliliği korunurken, yeni uzatma taleplerinin tamamen 27/A maddesi hükümlerine tabi olacağı hükme bağlanmıştır.

Firmalar Açısından Anlamı ve Gerekli AksiyonlarBu değişiklik, serbest bölgelerde faaliyet gösteren işletici ve B.K.İ.’ler açısından özellikle muhasebe, ruhsat yönetimi ve üstyapı planlaması bakımından doğrudan sonuç doğurmaktadır.Ana faaliyet ruhsatı ile ek ruhsatlar arasında muhasebe kayıtlarının ayrılması artık açık bir zorunluluktur; aksi uygulamalar ciddi idari ve mali risk yaratacaktır. Ek ruhsatlar bakımından özel hesap yükümlülüklerinin devam ettiği hususu da sözleşmeler ve finansal projeksiyonlar açısından yeniden değerlendirilmelidir.

Hazine arazisi üzerinde bulunan serbest bölgelerde, B.K.İ.’lerin faaliyet ruhsatı dışındaki ruhsatlara bağlı üstyapıların süresi sonunda Hazineye intikal edeceği hususu özellikle kritik olup, süre uzatımı yapılması bu intikali ertelememektedir. Ancak, kuruluş ve işletme sözleşmesinin toplamda 49 yıla tamamlanmasına yönelik sınırlı uzatımlarda; kira, özel hesap aktarımı (%20 asgari), bakım-onarım yükümlülükleri gibi şartların sağlanması kaydıyla, bu üstyapıların belirli bir süre daha B.K.İ. tarafından işletilmesine izin verilebilecektir.

Bu çerçevede firmaların; mevcut ruhsat yapılarını, sözleşme hükümlerini, muhasebe sistemlerini ve üstyapı varlıklarına ilişkin uzun vadeli planlarını yeni düzenlemeye uyumlu hale getirmeleri; özellikle Hazine arazilerindeki üstyapılar için süre ve maliyet risklerini yeniden analiz etmeleri gerekmektedir.

İlgili mevzuat dokümanı.