CE İşareti Taşıması Zorunlu Bazı Ürünlerin İthalat Denetimi (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/9)
Özet:
31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 sayılı (4. mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanan CE İşareti Taşıması Zorunlu Bazı Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği (ÜGD: 2026/9) ile Türkiye, Ek-1’de yer alan CE işaretine tabi teknik düzenlemeler ile Ek-2’de listelenen ürünler kapsamındaki ithalat denetim çerçevesini yenilemiştir. Tebliğ; ithalat uygunluk kontrollerinin risk analizine dayalı olarak TAREKS üzerinden, ağırlıklı biçimde gümrük beyannamesi tescilinden önce yürütüldüğünü ve TAREKS Referans Numarasının gümrükte 44 no’lu kutuda beyan edilmesinin zorunlu olduğunu teyit etmektedir. Ayrıca A.TR’ye dayalı doğrudan referans üretimi, üretim girdisi istisnası, AQAP/GMP yolları gibi temel istisnaları sistematik hâle getirmekte; ithalatçı sorumluluğunu ve sonradan kontrol/bildirim mekanizmalarını güçlendirmektedir.
Kapsam
- Ek-1’de listelenen teknik düzenlemeler ve Ek-2’de yer alan ürün listesi kapsamındaki ürünlerin Serbest Dolaşıma Giriş rejimi altında ithalatı.
- Tebliğ kapsamında geri gelen eşya (Dahilde İşleme kapsamında geri gelenler dâhil) yer almaz.
- Denetimler TAREKS (Risk Esaslı Kontrol Sistemi) üzerinden elektronik olarak yürütülür; CE kapsamlı ithalat denetimlerinde TSE denetim birimi olarak belirlenmiştir.
Zorunlu Referans (TAREKS)
Kapsam dâhilindeki ürünlerin gümrükten çekilebilmesi için:
- “İthaline izin verildi” sonucunu gösteren TAREKS Referans Numarasının gümrük beyannamesinin 44 no’lu kutusuna kaydedilmesi gerekir.
Referans numarasına ilişkin temel hususlar:
- TAREKS’te risk analizinin (ve gerekli hâllerde fiilî denetimin) sonucu olarak üretilir.
- 1 yıl süreyle geçerlidir.
- Ürünün kesin olarak uygun/güvenli olduğunu göstermez; yalnızca risk esaslı model kapsamında ithalat işlemine izin verir.
TAREKS başvurusu yapılmadan kullanılan sabit referanslar:
- Gümrük Kanunu’nun uygulanmasına ilişkin Karar’ın 5. kısmı kapsamındaki belirli ithalatlar (Tebliğde belirtilen 23 haneli sabit numara),
- Geri gelen eşya için tanımlı ayrı bir 23 haneli sabit numara.
Başvuru ve İnceleme Süreci
1) Firma tanımı ve kullanıcı yetkilendirmesiFirmalar TAREKS’te tanımlı olmalı ve en az bir firma kullanıcısını yetkilendirmelidir.
2) Zamanlamaİthalat denetimleri, Tebliğde atıf yapılan gümrük prosedürüne uygun olarak beyanname tescilinden önce yapılır.
3) Başvuru yöntemiBaşvurular TAREKS üzerinden (Bakanlık e-İşlemler / e-Devlet) yapılır; Ek-3’te belirtilen bilgi ve belgeler yüklenir.
4) Risk analiziTAREKS; firma/ürün/işlem göstergelerini (önceki denetim geçmişi, PGD sonuçları, üretici/ithalatçı bilgileri, giriş gümrüğü, ürün türü/marka/model/fiyat/miktar, menşe/sevk ülkesi vb.) kullanarak risk analizi yapar.
5) Fiilî denetimGerekli görülen hâllerde; belge denetimi, işaretleme (CE ve ilişkili işaretler), fiziksel muayene ve/veya laboratuvar testleri yapılabilir.Belirlenen sürelerde (kural olarak 20 iş günü, sistemin tanıdığı uzatmalar saklı) belgeler yüklenmezse başvuru olumsuz sonuçlanır.
Uygulamada Önemli Hususlar ve Gümrük Beyanı
Beyanname – Kutu 44TAREKS referans numarası 44 no’lu kutuya kaydedilir.
Özel operasyonel senaryolar
- A.TR yolu: A.TR ile beyan edilen ürünlerde sistem kural olarak doğrudan referans üretebilir; ancak risk puanına göre fiilî denetime yönlendirme mümkündür.
- Üretim girdisi istisnası: Ek-2’deki bazı ürünler sanayi üretiminde girdi olarak ithal ediliyorsa, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından (veya bu Bakanlık üzerinden) düzenlenen istisna yazısı TAREKS’e yüklendiğinde doğrudan referans üretilebilir. Kötüye kullanım hâlinde askıya alma/iptal mekanizmaları uygulanır.
- AQAP / GMP yolu: Kendi ihtiyacı için Ek-2 ürünlerini ithal eden uygun sanayi kullanıcılarında, AQAP veya GMP belgesi TAREKS’te tanımlandıktan sonra, aynı ürün için aynı takvim yılı içinde yeniden kullanılabilir doğrudan referans üretimi mümkündür.
- Kapsam dışı (scope-out) beyanı: GTİP Ek-2’de yer almakla birlikte ürünün Ek-1’deki teknik düzenlemeler kapsamı dışında olduğu iddia ediliyorsa, bu beyan TAREKS sürecinde denetim birimine sunulur.
GTİP değişikliği / sonradan tespit
- GTİP değişikliği sonucu ürün Tebliğ kapsamına girerse, gümrük idaresi denetime yönlendirebilir ve ithalatçı TAREKS başvurusu yapar.
- İthalat sonrasında ürünün Ek-2 kapsamında olması gerektiği tespit edilirse, gümrük idaresi bulguları yetkili kuruma iletir (çoğu ürün için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; şişme botlar için özel yönlendirme mevcuttur).
Geçerlilik ve Hukuki Etki
- TAREKS referansı, uygunluk/güvenlik ispatı değildir.
- İthalatçı, 7223 sayılı Kanun uyarınca tam sorumluluğunu sürdürür.
- Referans numarası genel uygunluk belgesi veya pazarlama kanıtı olarak kullanılamaz; ithalat işlemine özgüdür.
Yaptırım ve Uyum Riski
Bu Tebliğ, aşağıdaki unsurlar nedeniyle operasyonel olarak hassastır:
- Risk esaslı kontroller ve sonradan tespit imkânı,
- Belge sahihliği denetimleri (belgelerin düzenleyicisi tarafından verilmediğinin tespiti hâlinde açık olumsuz sonuç),
- 7223 sayılı Kanun, Gümrük Kanunu ve Teknik Düzenlemeler Rejimi kapsamında yaptırımlar.
Pratik risk alanları
- Teknik düzenleme kapsamında olmasına rağmen yanlış “kapsam dışı” beyanı,
- Fiilî denetimde geç/eksik belge yükleme,
- CE işaretleme/etiket/belge tutarsızlıkları (özellikle düzeltme/elleçleme taleplerinde),
- İthalat sonrası ürünün ÜGD kapsamına girdiğinin tespiti.
Yürürlük
- ÜGD: 2025/9 yürürlükten kaldırılmıştır.
- Tebliğ 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
- Geçiş: 1 Ocak 2026’dan önce taşıma belgesi düzenlenen veya gümrüğe sunulan sevkiyatlar, ithalatçının talebi ve TAREKS başvurusunun tamamlanması şartıyla 28 Şubat 2026 tarihine kadar eski Tebliğe göre sonuçlandırılabilir.
Uyum Değerlendirmesi
İthalatçılar için CE ithalat denetimi hazırlık akışı şu unsurları içermelidir:
- Disiplinli TAREKS kullanıcı yönetimi ve veri tutarlılığı,
- Sevkiyat öncesi ürünün gerçekten Ek-1 kapsamına girip girmediğinin teyidi ve teknik dosyaların (AB Uygunluk Beyanı, test raporları, sertifikalar) hazır olması,
- Kapsam dışı iddialarının yalnızca teknik olarak savunulabilir durumlarda kullanılması,
- Fiilî denetim taleplerine süreler içinde yanıt verecek operasyonel süreç,
- Sonradan kontrol riskinin izlenmesi; zira TAREKS’ten “ithaline izin verildi” sonucu, ileride uygunsuzluk tespitini bertaraf etmez.
Diğer Mevzuat Güncellemeleri
- İş Sağlığı ve Güvenliğini Etkileyen Bazı Maddelerin İthalinde Kontrol Belgesi Sürecine İlişkin Değişiklik (İthalat: 2026/13)
- Dahilde İşleme Rejimi Kapsamında Beyanname Tescili – DYS Erişim Adresi Değişikliği ve Planlı Sistem Kesintisi
- BİLGE Sistemi’nde Redrese İşlemlerinin Yükümlü Ofislerinden Takibi – İhracat Beyannameleri İçin Uygulama Genişletildi
- Gümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri) Seri No: 16’da OKSB Kapsamında Yaygın Basitleştirilmiş Usule İlişkin Değişiklik
- İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Kapsamında 2026 Yılında Süresi Dolacak Dampinge Karşı Önlemlerin İlanı (Tebliğ No: 2026/4)