Yük Hücreleri ve Ölçüm Cihazlarında İthalatta Gözetim – Tebliğ No: 2026/20
Kısa Özet:
İthalatta Gözetim Tebliği (No: 2026/20), 9031 tarife pozisyonu altında yer alan belirli ölçüm cihazları için (özellikle yük hücreleri / load cell) gözetim mekanizmasını yeniden düzenler. Düzenleme, brüt ağırlık üzerinden USD/ton cinsinden asgari birim gümrük kıymeti eşikleri getirir. Beyan edilen birim kıymet bu eşiklerin altında kalıyorsa, ithalat ancak Gözetim Belgesi ile yapılabilir. Tebliğ, 2025/3 sayılı Tebliğ’i yürürlükten kaldırır ve 31.12.2025 tarihli yayımı izleyen 30. gün yürürlüğe girer (pratikte 30.01.2026).
Düzenlemenin Kapsamı (GTİP/HS ve Eşikler)
Düzenleme, HS 9031.80.80.90 altında yer alan ölçüm cihazlarının ithalatına uygulanır. Gözetim, beyan edilen birim kıymetin Ticaret Bakanlığınca belirlenen referans eşiklerin altında kalması halinde devreye girer.
Uygulamada iki alt kırılım kritik:
- Yük hücreleri (Load Cell) – HS 9031.80.80.90.11Birim kıymet 20.000 USD/ton (brüt) altında beyan edilirse gözetim kapsamına girer.
- Diğer ölçüm cihazları – HS 9031.80.80.90.19Birim kıymet 7.000 USD/ton (brüt) altında beyan edilirse gözetim kapsamına girer.
Bu referans seviyeleri sağlayan veya aşan sevkiyatlar, genel şartlar saklı kalmak kaydıyla Gözetim Belgesi olmadan işlemlere devam edebilir.
Temel Düzenleme Şartları
Zorunlu Gözetim Belgesi
Eşik altında kalan ithalatlarda, ithalat ancak Ticaret Bakanlığı tarafından düzenlenmiş geçerli Gözetim Belgesi ile mümkündür.Belge:
- Beyanname tescil anında hazır olmalı,
- Beyannamenin 44 no’lu kutusunda 23 haneli belge numarası ve düzenlenme tarihi ile beyan edilmelidir.
Geçerli belge ibraz edilmezse gümrük işlemleri bloke olur.
Başvuru Usulü
Başvurular genel olarak elektronik ortamda yapılır:
- Tek Pencere Sistemi üzerinden, ilgili gözetim belge türü seçilerek ve hukuki dayanak olarak Tebliğ No: 2026/20 işaretlenerek,
- Nitelikli elektronik imza ile,
- Alternatif olarak e-Devlet üzerinden.
Elektronik başvurunun teknik olarak mümkün olmadığı istisnai hallerde, tebliğde öngörülen form ve şirket evrakları ile fiziki başvuru kabul edilebilir.
İnceleme ve Doğrulama
İdare, sürecin herhangi bir aşamasında:
- asıl belge,
- ilave bilgi/belge,
- açıklamatalep edebilir. Başvuruda tutarsızlık/eksiklik/yanlış beyan tespit edilirse, belge düzenlenmesi tam giderilene kadar askıya alınır.
Geçerlilik ve Hukuki Etki
- Gözetim Belgeleri düzenlenme tarihinden itibaren 6 ay geçerlidir.
- Belgenin varlığı, gümrük idaresinin beyan edilen kıymeti genel kıymet kurallarına göre incelemesine/yeniden değerlendirmesine engel değildir.
Denetim, Yaptırım ve Operasyonel Risk
Başvuru veya inceleme sürecinde yanıltıcı/yanlış/çelişkili bilgi tespit edilmesi halinde:
- Belge düzenlenmesi durdurulur,
- Düzeltme yapılmadan süreç ilerlemez.
Gözetim belgesi zorunlu olduğu halde temin edilmemesi:
- gümrükten çekişin durmasına,
- gecikme kaynaklı ardiye/depolama maliyetlerine,
- sonradan kontrol süreçlerinde artan inceleme riskineneden olabilir.
Yürürlükten Kaldırılan Düzenleme
29.01.2025 tarihli 2025/3 sayılı Tebliğ, bu düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle tamamen yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük Tarihi
Tebliğ, 31.12.2025 tarihli yayımını izleyen 30. gün yürürlüğe girer (pratikte 30.01.2026). Bu nedenle yürürlük geçiş dönemine denk gelen sevkiyatlarda, belge ihtiyacının sevkiyat öncesinde netleştirilmesi önemlidir.
Uyum Değerlendirmesi
Yük hücreleri ve benzeri ölçüm cihazları, birim kıymet farklılıklarının yüksek olabildiği ürün gruplarıdır. Bu nedenle ithalatçıların sevkiyat bazında:
- doğru GTİP sınıflandırmasını (9031.80.80.90.11 / .19 ayrımı),
- beyan edilecek birim kıymetin referans eşiğe göre durumunu,
- ticari belgelerde (proforma/fatura/sözleşme) fiyat tutarlılığınıönceden kontrol etmesi gerekir.
Beyan edilen kıymet eşiklere yakın veya altında kalıyorsa, gümrükte blokaj riskini önlemek için Gözetim Belgesi başvurusunun önceden yapılması operasyonel süreklilik açısından en güvenli yaklaşımdır. Referans eşiklerin gümrük kıymeti yerine geçmediği açık olmakla birlikte, düşük kıymetli beyanların hem işlem anında hem de sonradan kontrolde daha yüksek inceleme riski doğuracağı unutulmamalıdır.
Diğer Mevzuat Güncellemeleri
- Vana ve Vana Aksamlarında Gözetim Kapsamının Genişletilmesi – 2018/6 Sayılı Tebliğ Değişikliği (GTİP 8481, 8481.90)
- Seramik Kaplama Malzemeleri ve Vitrifiye Sağlık Gereçlerinde Gözetim Eşiklerinin Güncellenmesi – 2018/5 Sayılı Tebğ Değişikliği (GTİP 6907, 6910)
- Motorsuz Bisiklet ve Bisiklet Aksamlarında Gözetim Eşiklerinin Artırılması – 2018/1 Sayılı Tebliğ Değişikliği (GTİP 8712, 8714)
- Cam Sofra ve Mutfak Eşyaları ile Dekoratif Cam Eşyalarda Gözetim Kıymetlerinin Güncellenmesi – 2017/9 Sayılı Tebliğ Değişikliği (GTİP 7013)
- Kimyasallar, Hasır/Örgü Esaslı Ürünler ve Makine Parçalarında İthalatta Gözetim – Tebliğ No: 2026/31 (2833, 4601, 8466, 8483)