Demir veya Çelik Zımbalarda İthalatta Gözetim – Tebliğ No: 2026/8 (HS 8305.20.00.21.00)
Özet:
İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (No: 2026/8), 31.12.2025 tarihinde yayımlanmış; HS 8305.20.00.21.00 altında yer alan demir veya çelik zımbalar için USD/kg (brüt ağırlık) bazında gözetim rejimi getirmiştir. Referans birim kıymet 1,7 USD/kg olarak belirlenmiştir. Beyan edilen birim kıymet 1,7 USD/kg altında ise Gözetim Belgesi zorunludur. Tebliğ, yayımı izleyen 30’uncu gün yürürlüğe girer.
Kapsam ve Teknik İçerik
Düzenleme yalnızca aşağıdaki GTİP/HS kırılımındaki eşyaya uygulanır:
- HS 8305.20.00.21.00 – Demir veya çelik zımbalar
- Referans birim kıymet: 1,7 USD/kg
Kural: Gözetim mekanizması, yalnızca kg başına beyan edilen birim kıymet 1,7 USD’nin altında kaldığında devreye girer. 1,7 USD/kg ve üzeri beyanlar, gözetim belgesi zorunluluğu kapsamında değildir.
Gözetim Belgesi Zorunluluğu ve İthalat Prosedürü
Eşik altında beyan edilen ithalatlar, Ticaret Bakanlığı (İthalat Genel Müdürlüğü) tarafından düzenlenen geçerli Gözetim Belgesi olmadan ithal edilemez.
Uygulama açısından kritik noktalar:
- Belge, beyanname tescilinden önce alınmalıdır.
- Belge, beyannamede ilgili alanlarda (uygulamada genellikle 44 no’lu kutu üzerinden) doğru şekilde beyan edilmelidir (belge numarası ve tarihi).
Belge ibraz edilmezse, gümrük işlemleri blokaj/askı riskiyle karşılaşır ve sevkiyat gecikebilir.
Başvuru ve İnceleme Süreci (Tek Pencere / e-Devlet)
Başvurular elektronik olarak yapılır:
- Tek Pencere Sistemi üzerinden (sanayi gözetim belge türü seçilerek) ve Tebliğ No: 2026/8 referans gösterilerek,
- Nitelikli elektronik imza ile tamamlanır,
- Alternatif olarak e-Devlet üzerinden de başvuru yapılabilir.
Elektronik başvurunun teknik olarak mümkün olmadığı hallerde, fiziki başvuru şirket kayıt belgeleri ile kabul edilebilir.
İnceleme aşamasında idare;
- asıl fatura, sözleşme, taşıma belgeleri ve diğer destekleyici evrakları isteyebilir,
- eksiklik/tutarsızlık görürse belge düzenleme sürecini tamamlanana kadar durdurabilir.
Kıymet Açıklaması ve Uygulamada Pratik Yaklaşım
Tebliğ, açıkça şunu vurgular: Gözetim için belirlenen referans birim kıymet, gümrük kıymeti değildir ve gümrük kıymetinin yerini almaz. Genel gümrük kıymeti kuralları aynen uygulanır.
Buna rağmen, değer esaslı gözetim uygulamalarında pratikte şu yöntem mümkün olabilmektedir:
- Belgelendirilebilir ve mevzuata uygun yurt dışı gider kalemleri (uluslararası navlun, sigorta ve kıymete girebilen diğer kalemler) gümrük kıymetine dahil edilerek, nihai beyan edilen kıymetin 1,7 USD/kg eşiğinin üzerine taşınması.
Geçerlilik ve Hukuki Etki
- Gözetim belgeleri 6 ay geçerlidir.
- Belge alınmış olması, gümrük idaresinin beyan edilen kıymeti inceleme/yeniden değerlendirme yetkisini ortadan kaldırmaz.
Uyum, Denetim ve Risk
Eşik değerin düşük olması nedeniyle düzenlemenin odağı düşük beyan / kıymet düşürme riskidir. Başlıca risk alanları:
- Yanlış sınıflandırma (HS/GTİP hatası),
- Eksik maliyet beyanı,
- Desteksiz “kıymet yükseltme” denemeleri,
- Belgesiz tescil girişimi.
Bu nedenle tutarlı kıymet metodolojisi ve güçlü dokümantasyon operasyonel güvenlik sağlar.
Yürürlük
Tebliğ, yayımını izleyen 30’uncu gün yürürlüğe girer (31.12.2025 yayım esas alınarak fiilen 30.01.2026 dönemine denk gelir). Devam eden tedarik sözleşmeleri bulunan firmalar, yeni eşiğe göre fiyat/kıymet kurgusunu gözden geçirmelidir.
Diğer Mevzuat Güncellemeleri
- İş Sağlığı ve Güvenliğini Etkileyen Bazı Maddelerin İthalinde Kontrol Belgesi Sürecine İlişkin Değişiklik (İthalat: 2026/13)
- Dahilde İşleme Rejimi Kapsamında Beyanname Tescili – DYS Erişim Adresi Değişikliği ve Planlı Sistem Kesintisi
- BİLGE Sistemi’nde Redrese İşlemlerinin Yükümlü Ofislerinden Takibi – İhracat Beyannameleri İçin Uygulama Genişletildi
- Gümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri) Seri No: 16’da OKSB Kapsamında Yaygın Basitleştirilmiş Usule İlişkin Değişiklik
- İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Kapsamında 2026 Yılında Süresi Dolacak Dampinge Karşı Önlemlerin İlanı (Tebliğ No: 2026/4)