İş ve İnşaat Makinelerinde İthalatta Gözetim – Tebliğ No: 2026/35 (GTİP 8429)
Özet:
İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (No: 2026/35), 31.12.2025 tarihinde yayımlanmış; GTİP 8429 kapsamındaki geniş bir iş ve inşaat/yer hareket ettirme makinesi grubunda (dozer, greyder, yükleyici, ekskavatör, kompaktör vb.) USD/kg (brüt ağırlık) bazında referans birim kıymet eşikleri getirmiştir. Beyan edilen birim kıymet eşiklerin altında kaldığında Gözetim Belgesi zorunludur. Tebliğ 30.01.2026 tarihinde yürürlüğe girer.
Kapsam ve Teknik İçerik (GTİP ve USD/kg Eşikleri)
Bu Tebliğ kapsamında gözetim, brüt ağırlık üzerinden USD/kg bazında uygulanır. Sadece eşik altında beyan edilen ithalatlar gözetim belgesine tabi olur.
Ana makine grupları ve eşikler:
- Buldozerler – 8429.11.00.00.11: 10 USD/kg
- Greyderler – 8429.20.00.00.11: 15 USD/kg
- Sıkıştırma/kompaktör makineleri – 8429.40.*: Tipine göre 6–10 USD/kg
- Önden yükleyiciler (front-end loaders) – 8429.51.*: Tekerlek/palet ve konfigürasyona göre 5–10 USD/kg
- Ekskavatörler – 8429.52.*: Tekerlek/palet ayrımına göre 6–10 USD/kg
- Kazıcı-yükleyiciler (backhoe loader) ve diğerleri – 8429.59.*: 5–10 USD/kg
Not: Bu Tebliğde eşik ve GTİP seçimi “konfigürasyona” bağlıdır (tekerlek/palet, fonksiyon, alt pozisyon). Bu nedenle sınıflandırma hatası, yanlış eşik uygulanmasına ve gözetim sürecinin beklenmedik şekilde tetiklenmesine yol açabilir.
Gözetim Belgesi Zorunluluğu ve İthalat Prosedürü
Tebliğin 2’nci maddesi uyarınca, kapsam eşyası Ticaret Bakanlığı (İthalat Genel Müdürlüğü) tarafından düzenlenmiş geçerli Gözetim Belgesi olmadan ithal edilemez.
Temel usul şartları:
- Belge, beyanname tescilinden önce alınmalıdır.
- Beyannamenin 44 no’lu kutusunda 23 haneli TPS referans numarası ve belge tarihi beyan edilmelidir.
- Belgeler elektronik düzenlenir, e-posta ile bildirilir ve 6 ay geçerlidir.
- Eşik altında beyan edilip belge ibraz edilmezse beyanname blokaj/askı riskiyle karşılaşır; fiilen gümrükte gecikme doğar.
Başvuru Süreci (Tek Pencere / e-Devlet)
Başvurular Tek Pencere Sistemi üzerinden yapılır:
- Bakanlığın e-hizmetleri (E-Services / Import Document Transactions) üzerinden nitelikli elektronik imza ile veya
- e-Devlet (turkiye.gov.tr) üzerinden.
Öne çıkan adımlar:
- Belge türü: “TPS-0964 – Gözetim Belgesi (Sanayi)”
- Hukuki dayanak: Tebliğ No: 2026/35
- Ek-2’de istenen form ve destekleyici belgelerin yüklenmesi
- Elektronik imza ile tamamlanması
Elektronik başvurunun mümkün olmadığı hallerde, Ek-1 ile fiziki başvuru ve ticaret sicil belgesi ile müracaat kabul edilebilir. İncelemede tutarsızlık görülürse Bakanlık asıl belge/ek bilgi talep edebilir.
Uygulamada Firmalar Açısından Anlamı ve Gerekli Aksiyonlar
Bu Tebliğ, ağır iş makineleri ithalatında doğrudan operasyon etkisi yaratır. Kontrol USD/kg (brüt) bazlı olduğu için:
- Brüt ağırlık beyanı (ambalaj dahil) ve fatura bedeli ilişkisinin tutarlı olması,
- Konfigürasyona göre doğru GTİP seçimi (tekerlek/palet, fonksiyon bazlı alt pozisyon)kritik hale gelir.
Şirketler için önerilen aksiyonlar:
- Tüm makine SKU’larının doğru GTİP alt pozisyonunda olduğunu ve ilgili USD/kg eşiğini kontrol edin.
- Fatura – brüt ağırlık – ürün tanımı – teknik özellikler (tekerlek/palet, tip, fonksiyon) tutarlılığını sevkiyat öncesi kontrol edin.
- 30.01.2026 sonrası sevkiyatlarda, eşik altında kalma ihtimali olan dosyalar için gözetim başvurusunu önceden planlayın; aksi halde gümrükte bekleme/ardiye riski artar.
- Kontrollerde sınıflandırmayı desteklemek üzere teknik dokümantasyonu (ürün broşürü, teknik katalog, konfigürasyon, şasi/model bilgileri) dosyada hazır tutun.
Uyumsuzluk halinde, beyanname reddedilebilir / askıya alınabilir ve teslimat süreleri doğrudan etkilenir.
Yürürlük ve Hukuki Etki
Tebliğ, yayımını izleyen 30 gün sonra yürürlüğe girer ve uygulama 30.01.2026 itibarıyla tescil edilen beyannameler için geçerlidir.
İlgili Mevzuat Güncellemeleri
İlgili Mevzuat Güncellemeleri
- Beyaz Eşya ve Çamaşırhane Makinelerinde İthalatta Gözetim – Tebliğ No: 2026/34 (8418, 8421, 8422, 8450, 8451)
- Demir-Çelik Boru, Tüp ve İçi Boş Profillerde İthalatta Gözetim – Tebliğ No: 2026/32
- Demir veya Çelik Zımbalarda İthalatta Gözetim – Tebliğ No: 2026/8 (HS 8305.20.00.21.00)
- Farmasötik Tuzlarda İthalatta Gözetim – Tebliğ No: 2026/33 (GTİP 2501)
- Kalorimetre İthalatında Gözetim – Tebliğ No: 2026/36 (GTİP 9026.80.20.90.00)
- Plastik İnşaat Aksamı ve Yapay Süs Eşyalarında İthalatta Gözetim – Tebliğ No: 2026/25 (HS 3925 – 6702)
- Fırça ve Aplikatörlerde İthalatta Gözetim – Tebliğ No: 2026/21
- Sebze ve Meyve Doğrama/Kesme ve Meyve Suyu Çıkarma Aletlerinde İthalatta Gözetim – Tebliğ No: 2026/22
Son Mevzuat Güncellemeleri
- Bazı Tarım Ürünlerinin İhracat ve İthalatında Ticari Kalite Denetimi – Tebliğ No: 2026/21 (Türkiye)
- Çevrenin Korunmasına Yönelik Atıkların İthalat Kontrolü – Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği No: 2026/3
- Kişisel Koruyucu Donanımların (KKD) İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi): 2026/11
- Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi): 2026/10