Yürüyen Merdiven ve Yürüyen Bantlarda İthalatta Gözetim – Tebliğ No: 2026/12 (HS 8428.40.00.00.00)

Kapsam ve Teknik İçerik

Düzenleme yalnızca aşağıdaki tarife pozisyonundaki eşya için geçerlidir:

• HS 8428.40.00.00.00 – Yürüyen merdivenler ve yürüyen bantlar
• Referans birim kıymet eşiği: 5 USD/kg (brüt)

Kural: Gözetim, yalnızca kg başına beyan edilen birim kıymet 5 USD’nin altında kaldığında devreye girer. 5 USD/kg ve üzeri beyanlar gözetim belgesi zorunluluğu kapsamı dışındadır.

Gözetim Belgesi Zorunluluğu ve İthalat Prosedürü

Eşik altında beyan edilen ithalatlar, Ticaret Bakanlığı (İthalat Genel Müdürlüğü) tarafından düzenlenen geçerli Gözetim Belgesi olmadan tamamlanamaz.

Uygulama açısından kritik noktalar:

• Belge, beyanname tescilinden önce alınmalıdır.
• Belge bilgileri beyannamede doğru şekilde beyan edilmelidir (uygulamada genellikle 44 no’lu kutu üzerinden).
• Gözetim belgesi zorunlu olduğu halde ibraz edilmezse beyanname tescile kabul edilmez; ticari gerekçe ne olursa olsun sistemsel olarak işlem bloke olur.

Başvuru ve İnceleme Süreci (Tek Pencere / e-Devlet)

Başvurular elektronik olarak yapılır:

• Tek Pencere Sistemi üzerinden (sanayi gözetim belge türü seçilerek) ve Tebliğ No: 2026/12 dayanak gösterilerek,
• Nitelikli elektronik imza ile tamamlanır,
• Alternatif olarak e-Devlet üzerinden de başvuru yapılabilir.

Elektronik başvurunun teknik olarak mümkün olmadığı hallerde, fiziki başvuru (belirlenmiş form ile) şirket kayıt belgeleriyle kabul edilebilir.

İnceleme aşamasında idare;

• asıl ticari fatura,
• taşıma/lojistik dokümanları,
• teknik dokümantasyon (sistem konfigürasyonu, kapasite, set içeriği, opsiyonlar vb.)talep edebilir. Eksiklik/tutarsızlık varsa belge düzenlenmesi askıya alınır.

Kıymet Açıklaması ve Uygulamada Pratik Yaklaşım

Tebliğ açıkça belirtir: Gözetim referans kıymeti, gümrük kıymetinin yerine geçmez. Genel gümrük kıymeti kuralları aynen uygulanır.

Buna rağmen, değer esaslı gözetim uygulamalarında pratikte şu yaklaşım mümkün olabilmektedir:

• Yurt dışı gider kalemleri (uluslararası navlun, sigorta, royalty varsa telif/royalite, mühendislik, takım/kalıp vb. kıymete girebilen giderler) gümrük kıymetine dahil edilerek nihai kıymetin 5 USD/kg eşiğinin üzerine taşınması.

Geçerlilik ve Hukuki Etki

• Gözetim belgeleri 6 ay geçerlidir.
• Belge bulunması, gümrük idaresinin kıymeti inceleme/yeniden değerlendirme yetkisini kaldırmaz.

Uyum, Denetim ve Risk

Yürüyen merdiven/bant sistemleri yüksek bedelli ve maliyet kalemleri çok parçalı (ekipman + kurulum bileşenleri + mühendislik vb.) olduğu için, riskin ana ekseni kıymet ve dokümantasyondur:

• Yanlış sınıflandırma (set/komple sistem – parça sevkiyat ayrımı),
• Brüt ağırlık hesap hatası (set içeriği ve paketleme),
• Eksik maliyet beyanı (özellikle mühendislik/royalite/kalıp vb.),
• Evraklar arası tutarsızlık (teklif–sözleşme–fatura–packing list).

Sevkiyat öncesi kg bazında birim kıymet kontrolü ve maliyet kalemlerinin dosyada savunulabilir şekilde toplanması gecikme riskini ciddi azaltır.

Yürürlük

Tebliğ, yayımını izleyen 30’uncu gün yürürlüğe girer (31.12.2025 yayım esas alınarak fiilen 30.01.2026). Transit sevkiyatlar ve kademeli teslimatlar için tescil tarihine göre planlama yapılmalıdır.

İlgili mevzuat dokümanı.