Yaprak Yaylar ve Yapraklarının İthalatında Gözetim Uygulaması – Tebliğ No: 2026/6

Düzenlemenin Kapsamı

Tebliğ aşağıdaki eşyaya uygulanır:

• HS 7320.10

Gözetim uygulaması, yalnızca beyan edilen birim gümrük kıymetinin 3,5 USD/kg referans değerinin altında olması hâlinde devreye girer. Bu değerin eşitinde veya üzerinde beyan edilen ithalatlar, gözetim belgesi yükümlülüğü kapsamı dışındadır.

Zorunlu Gözetim Belgesi

Beyan edilen birim kıymetin 3,5 USD/kg’ın altında olması durumunda, ithalat ancak Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen geçerli bir Gözetim Belgesi ile yapılabilir.

• Gözetim Belgesi, gümrük beyannamesinin tescilinden önce temin edilmeli ve beyannamede ilgili alanlarda doğru şekilde beyan edilmelidir.
• Geçerli bir Gözetim Belgesi bulunmadığı sürece beyanname tescil edilemez.

Başvuru ve İnceleme Süreci

Gözetim Belgesi başvuruları Tek Pencere Sistemi üzerinden elektronik ortamda yapılır. Başvuru sırasında 2026/6 sayılı Tebliğ referans gösterilerek sanayi gözetim belgesi belge türü seçilir. Başvurular e-imza ile tamamlanır ve e-Devlet üzerinden de iletilebilir.

Teknik nedenlerle elektronik başvurunun yapılamaması hâlinde, fizikî başvuru mümkündür. Bu durumda şirket kayıt belgeleri başvuruya eklenir. İdare; gerekli gördüğü hâllerde ticari belgelerin asıllarını veya ilave destekleyici dokümanları talep edebilir. Her türlü tutarsızlık, eksiklik veya çelişki, başvurunun eksiklikler giderilinceye kadar askıya alınmasına yol açar.

Gümrük Kıymeti Açıklaması ve Uygulamadaki Durum

Tebliğ, gözetim kıymetinin, genel gümrük kıymeti tespit kurallarına göre belirlenen gümrük kıymetinin yerine geçmediğini açıkça hükme bağlamaktadır.

Uygulamada, kıymet esaslı gözetim tedbirlerinde, ithalatçıların; uluslararası navlun, sigorta, kalıp ve takım bedelleri, mühendislik hizmetleri, yurt dışı giderler veya gümrük kıymetine eklenmesi gereken diğer unsurları mevzuata uygun, gerçek ve belgelendirilebilir şekilde kıymete dâhil etmeleri mümkündür.

Beyan edilen gümrük kıymetinin bu şekilde gözetim kıymetinin üzerine çıkarılması hâlinde, gümrük idaresince ayrıca bir gözetim kontrolü yapılmamakta, Gözetim Belgesi aranmamakta ve bu durumda Gözetim Belgesi olmaksızın ithalatın yapılması uygulamada mümkün olmaktadır. Bu yönüyle gözetim mekanizması, belge temelli değil kıymet eşiğine bağlı olarak işlemektedir.

Geçerlilik ve Hukuki Etki

Bu Tebliğ kapsamında düzenlenen Gözetim Belgeleri 6 ay süreyle geçerlidir. Gözetim Belgesinin varlığı, gümrük idaresinin gümrük kıymetini inceleme, doğrulama veya yeniden belirleme yetkisini ortadan kaldırmaz.

Yaptırım ve Uyum Riski

Yaprak yaylar, otomotiv ve sanayi uygulamalarında yaygın kullanılan ürünler olması nedeniyle kıymet denetimlerinde sıklıkla odak noktasıdır. Yanlış sınıflandırma, düşük kıymet beyanı veya yeterince belgelenmeyen maliyet ilaveleri; belge verilmemesi, gümrük işlemlerinde gecikme veya sonradan kontrol riskini artırabilir. Bu nedenle sağlam bir kıymet dosyası ve tutarlı tarife uygulaması kritik önemdedir.

Yürürlük

Tebliğ, yayım tarihinden 30 gün sonra yürürlüğe girecektir. Devam eden sevkiyatları veya yürürlükteki sözleşmeleri bulunan firmaların, fiyatlama ve kıymet yapılarını bu tarihe göre gözden geçirmeleri gerekmektedir.

Uyum Değerlendirmesi

Bu düzenleme, fiyat dalgalanmasına açık ve maliyet hassasiyeti yüksek bir sanayi girdisini hedeflemektedir. İthalatçıların, ithalat öncesinde kıymet analizi yaparak Gözetim Belgesi gerekip gerekmediğini veya mevzuata uygun maliyet unsurlarıyla kıymetin eşik değerin üzerine çıkarılıp çıkarılamayacağını değerlendirmeleri önemlidir. Erken planlama, operasyonel gecikmeleri ve denetim risklerini önemli ölçüde azaltır.

İlgili mevzuat dokümanına bakınız.