Tarım ve Orman Traktörlerinde İthalatta Gözetim – Tebliğ No: 2026/17 (HS 8703.21.10.90.19)
Özet:
İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (No: 2026/17), 31.12.2025 tarihinde yayımlanmış; HS 8703.21.10.90.19 altında sınıflandırılan tekerlekli tarım ve orman traktörleri için adet bazında (USD/araç) gözetim rejimi getirmiştir. Eşikler motor gücüne (kW) göre kademeli belirlenmiştir. Beyan edilen birim kıymet ilgili kW bandındaki eşik değerin altında ise Gözetim Belgesi zorunludur. Tebliğ, yayımı izleyen 30’uncu gün yürürlüğe girer (fiilen 30.01.2026 dönemine denk gelir).
Kapsam ve Teknik İçerik
Düzenleme, aşağıdaki tarife pozisyonundaki traktör alt grubuna yöneliktir:
- HS 8703.21.10.90.19 – Tekerlekli tarım ve orman traktörleri (belirli alt kategori)
- Ölçüm esası: Araç başına birim kıymet (USD/adet)
- Eşikler: Motor gücü (kW) aralıklarına göre
Motor gücüne göre gözetim eşikleri (USD/adet):
- >130 kW: 44.890 USD altı beyanlarda gözetim
- >75 kW – ≤130 kW: 35.000 USD altı beyanlarda gözetim
- >37 kW – ≤75 kW: 25.000 USD altı beyanlarda gözetim
- >18 kW – ≤37 kW: 12.000 USD altı beyanlarda gözetim
- ≤18 kW: 5.078 USD altı beyanlarda gözetim
Kural: Yalnızca eşik altı beyanlar gözetim belgesi kapsamındadır. Eşik değer ve üzeri beyanlarda gözetim belgesi aranmaz.
Gözetim Belgesi Zorunluluğu ve İthalat Prosedürü
Eşik altında beyan edilen ithalatlar, Ticaret Bakanlığı (İthalat Genel Müdürlüğü) tarafından düzenlenen geçerli Gözetim Belgesi olmadan tamamlanamaz.
Uygulama açısından kritik noktalar:
- Belge, beyanname tescilinden önce alınmalıdır.
- Belge numarası ve tarihi, beyannamede doğru şekilde beyan edilmelidir (uygulamada genellikle 44 no’lu kutu üzerinden).
- Traktörün ticari satış, kendi kullanımı, demo, filo yenileme amaçlı olması sonucu değiştirmez; eşik altıysa belgesiz işlem yürütülemez.
Başvuru ve İnceleme Süreci (Tek Pencere / e-Devlet)
Başvurular elektronik olarak yapılır:
- Tek Pencere Sistemi üzerinden (sanayi gözetim belge türü seçilerek) ve Tebliğ No: 2026/17 dayanak gösterilerek,
- Nitelikli elektronik imza ile tamamlanır,
- Alternatif olarak e-Devlet üzerinden de başvuru yapılabilir.
Elektronik başvurunun teknik olarak mümkün olmadığı hallerde, fiziki başvuru (belirlenmiş form ile) şirket kayıt belgeleriyle kabul edilebilir.
İnceleme aşamasında idare özellikle şu belgeleri isteyebilir:
- asıl ticari fatura ve sözleşme/teklif,
- motor gücünü (kW) doğrulayan teknik doküman (tip onayı/teknik katalog/CoC vb.),
- uygunluk belgeleri (varsa),
- ilave açıklamalar.Eksiklik/tutarsızlık varsa süreç askıya alınır.
Kıymet Açıklaması ve Uygulamada Pratik Yaklaşım
Tebliğ, gözetim eşiklerinin gümrük kıymeti yerine geçmediğini açıkça vurgular; genel gümrük kıymeti kuralları uygulanır.
Bu kapsamda pratikte dikkat edilmesi gerekenler:
- Eşik adet bazında olduğundan, sevkiyatın toplam bedelini değil araç başına nihai gümrük kıymetini esas alın.
- Araçlarda maliyet kalemleri (opsiyon paketleri, ilave ekipman, lisans/royalty varsa, navlun-sigorta vb.) kıymet yapısını etkiler; beyanın tek dosyada tutarlı olması önemlidir.
- Eşik değer sınırına yakın ithalatlarda, tescilden önce model bazında birim kıymet kontrolü yapılmazsa, belge ihtiyacı son anda çıkıp operasyonu kilitleyebilir.
Geçerlilik ve Hukuki Etki
- Gözetim belgeleri 6 ay geçerlidir.
- Belge bulunması, gümrük idaresinin kıymeti inceleme/yeniden değerlendirme yetkisini kaldırmaz.
- Buna karşılık, motor gücü/konfigürasyon ve kıymet unsurları doğru belgelenirse, eşik üstü beyanlarda belgesiz çekim daha öngörülebilir olur.
Uyum, Denetim ve Risk
Traktörlerde risk genelde üç noktada yoğunlaşır:
- HS/GTİP ve alt kırılım doğruluğu (bu tebliğin kapsadığı alt kategoriye girip girmediği),
- Motor gücü (kW) bandının ispatı (yanlış band = yanlış eşik),
- Adet bazında birim kıymet tutarlılığı (fatura, opsiyonlar, teslim şekli, navlun-sigorta).
Pratik aksiyon:
- Her model için kW bandı + eşik eşlemesini iç kontrol listesine koyun.
- Sözleşme/teklif/fatura/teknik dokümanlar aynı konfigürasyonu anlatmalı.
- Eşik altı kalacaksa Gözetim Belgesi başvurusunu tescilden önce planlayın.
Yürürlük
Tebliğ, yayımını izleyen 30’uncu gün yürürlüğe girer (31.12.2025 yayım esas alınarak fiilen 30.01.2026). Transit/pending sevkiyatlarda tescil tarihi kritik olduğu için geçiş planı yapılmalıdır.
Diğer Mevzuat Güncellemeleri
- İş Sağlığı ve Güvenliğini Etkileyen Bazı Maddelerin İthalinde Kontrol Belgesi Sürecine İlişkin Değişiklik (İthalat: 2026/13)
- Dahilde İşleme Rejimi Kapsamında Beyanname Tescili – DYS Erişim Adresi Değişikliği ve Planlı Sistem Kesintisi
- BİLGE Sistemi’nde Redrese İşlemlerinin Yükümlü Ofislerinden Takibi – İhracat Beyannameleri İçin Uygulama Genişletildi
- Gümrük Genel Tebliği (Gümrük İşlemleri) Seri No: 16’da OKSB Kapsamında Yaygın Basitleştirilmiş Usule İlişkin Değişiklik
- İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Kapsamında 2026 Yılında Süresi Dolacak Dampinge Karşı Önlemlerin İlanı (Tebliğ No: 2026/4)