Oyuncakların İthalat Denetimi (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/10)

Kapsam

• Ek-1’de listelenen, Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği kapsamına giren oyuncakların Serbest Dolaşıma Giriş rejimi altında ithalatı.
• Dahilde İşleme Rejimi kapsamında ihraç edilip geri gelen eşya kapsam dışıdır.
• Kapsam dışı (out of scope): Ek-1’de GTİP olarak yer alsa dahi, fiilen Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği kapsamına girmeyen veya bu Tebliğ uyarınca denetime tabi olmayan eşyalar.

Zorunlu Referans (TAREKS)

İthalata izin verilmesi, “ürün ithal edilebilir” sonucunu gösteren TAREKS Referans Numarası ile tevsik edilir ve Beyanname Kutu 44’te beyan edilir.

• Geçerlilik: Düzenlenme tarihinden itibaren 1 yıl.
• Önemli not: Referans numarası, oyuncağın kesin olarak güvenli/uygun olduğunu ispatlamaz; yalnızca risk esaslı kontrol modeli kapsamında ithalat işleminin tamamlanmasını sağlar.

Standart TAREKS başvurusu olmaksızın kullanılan sabit referanslar:

• Gümrük Kanunu’nun uygulanmasına ilişkin Karar’ın 5. kısmı kapsamındaki belirli ithalatlar için Tebliğde belirtilen 23 haneli sabit numara,
• Geri gelen eşya için tanımlı ayrı bir 23 haneli sabit numara (Kutu 44’te beyan edilir).

Başvuru ve İnceleme Süreci

1) Firma kurulumuİthalatçılar TAREKS’te tanımlı olmalı ve en az bir firma kullanıcısını yetkilendirmelidir.

2) ZamanlamaDenetimler, ilgili gümrük prosedürüyle uyumlu şekilde beyanname tescilinden önce yapılır.

3) BaşvuruFirma kullanıcısı, TAREKS (Bakanlık e-İşlemler / e-Devlet) üzerinden başvurur; Ek-2’de belirtilen bilgi ve belgeleri yükler.

4) Risk analiziTAREKS; firma/ürün/işlem göstergelerini (önceki denetimler ve piyasa gözetimi sonuçları, üretici/ithalatçı bilgileri, giriş gümrüğü, ürün türü/marka/model/fiyat/miktar, menşe/sevk ülkesi vb.) dikkate alır.

5) Fiilî denetimBelge kontrolü, işaretleme (etiketleme) kontrolü, fiziki muayene ve/veya laboratuvar testlerini içerebilir.Ek-2 kapsamındaki bazı belgeler 20 iş günü içinde (sistemce tanınabilecek uzatma saklıdır) yüklenmelidir; süresinde yüklenmemesi olumsuz sonuç doğurur.Yüklenen AB Uygunluk Beyanı, test raporu veya talep edilen diğer belgelerden herhangi birinin beyan edilen kaynak tarafından düzenlenmediği tespit edilirse, diğer şartlar sağlansa dahi sonuç olumsuz olur.

Uygulamada Önemli Hususlar ve Gümrük Beyanı

• Kutu 44 kritik: Doğru TAREKS referansı (veya özel hâllerde geçerli sabit referans) eksiksiz girilmelidir.
• A.TR yolu: A.TR ile desteklenen beyanlarda TAREKS doğrudan referans üretebilir; ancak risk puanına bağlı olarak fiilî denetime yönlendirme mümkündür.
• Kapsam dışı iddialar: TAREKS sürecinde denetim birimine sunulmalıdır; zayıf veya tutarsız “scope-out” gerekçeleri yaygın bir uyum riskidir.
• GTİP değişikliği / sonradan tespit: İthalat sonrası kontrollerde ürünün fiilen Ek-1 kapsamında olduğu belirlenirse, gümrük idaresi ilgili birimi bilgilendirir; oyuncak güvensiz bulunursa, sonuç olumsuz uygunluk olarak değerlendirilir.

Geçerlilik ve Hukuki Etki

• TAREKS izni/referansı, ithalatçıyı 7223 sayılı Kanun kapsamındaki sorumluluklarından kurtarmaz.
• Referans numarası genel uygunluk belgesi veya pazarlama kanıtı olarak kullanılamaz; işleme özgüdür.

Yaptırım ve Uyum Riski

İthalatçılar için başlıca risk alanları:

• Fiilî denetimde Ek-2 belgelerinin geç veya eksik yüklenmesi (otomatik olumsuz sonuç),
• Belge sahihliği sorunları (özellikle test raporları/AB Uygunluk Beyanı),
• Denetimde uygunsuzluk (etiketleme, dokümantasyon, numune/test),
• İthalat sonrası ürünün bu Tebliğ kapsamında olması gerektiğinin tespiti.

Uygulanabilecek yaptırımlar: 7223 sayılı Kanun, 4458 sayılı Gümrük Kanunu, Teknik Düzenlemeler Rejimi Kararı ve ilgili mevzuat. Ayrıca TAREKS ihlallerinde firma kullanıcısı yetki askıya alma (1–12 ay) ve/veya firmanın başvurularının fiilî denetime yönlendirilmesi (1–12 ay) söz konusu olabilir.

Yürürlük

• ÜGD 2025/10 (Oyuncaklar) yürürlükten kaldırılmıştır.
• Tebliğ 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
• Geçiş: 1 Ocak 2026’dan önce taşıma belgesi düzenlenen veya gümrüğe sunulan sevkiyatlar, ithalatçının talebi ve TAREKS başvurusu ile 28 Şubat 2026 tarihine kadar eski Tebliğ uyarınca sonuçlandırılabilir.

Profesyonel Uyum Değerlendirmesi

Oyuncak ithalatı yapan tedarik zincirleri için operasyonel öncelik, sevkiyat öncesinde “TAREKS’e hazır oyuncak uyum paketi” oluşturmaktır:

• Ürünün gerçekten oyuncak olduğunun (sınıflandırma ve amaçlanan kullanım) teyidi,
• Eksiksiz ve tutarlı teknik dosya (AB Uygunluk Beyanı, test kanıtları, etiketleme/izlenebilirlik),
• TAREKS veri kalitesinde disiplin (marka/model/fiyat/miktar tutarlılığı),
• Numune/test sürelerine karşı kontenjan planı (demuraj/depolama risklerini azaltmak için),
• Etiket/işaretleme düzeltme taleplerinin kontrollü yönetimi (artmış denetim hassasiyeti nedeniyle).

İlgili mevzuat dokümanına bakınız.