Otomotiv Emniyet Camlarında İthalatta Gözetim – Tebliğ No: 2026/15 (HS 8708.22)

Kapsam ve Teknik İçerik

Düzenleme, Fasıl 87’deki ilgili alt açıklama çerçevesinde otomotiv emniyet camı niteliğindeki eşya için geçerlidir:

• HS 8708.22 – Motorlu taşıtlara ait emniyet camları (ön, arka ve diğer)
• Referans birim kıymet eşiği: 6,5 USD/kg (brüt)

Kural: Gözetim, yalnızca kg başına beyan edilen birim kıymet 6,5 USD’nin altında kaldığında devreye girer. 6,5 USD/kg ve üzeri beyanlar gözetim belgesi zorunluluğu kapsamı dışındadır.

Gözetim Belgesi Zorunluluğu ve İthalat Prosedürü

Eşik altında beyan edilen ithalatlar, Ticaret Bakanlığı (İthalat Genel Müdürlüğü) tarafından düzenlenen geçerli Gözetim Belgesi olmadan tamamlanamaz.

Uygulama açısından kritik noktalar:

• Belge, beyanname tescilinden önce alınmalıdır.
• Belge numarası ve tarihi, beyannamede doğru şekilde beyan edilmelidir (uygulamada genellikle 44 no’lu kutu üzerinden).
• Gözetim belgesi zorunlu olduğu halde ibraz edilmezse gümrük işlemi yürütülemez; aracın tipi, kullanım amacı, OEM / aftermarket ayrımı veya “yedek parça” olması sonucu değiştirmez.

Başvuru ve İnceleme Süreci (Tek Pencere / e-Devlet)

Başvurular elektronik olarak yapılır:

• Tek Pencere Sistemi üzerinden (sanayi gözetim belge türü seçilerek) ve Tebliğ No: 2026/15 dayanak gösterilerek,
• Nitelikli elektronik imza ile tamamlanır,
• Alternatif olarak e-Devlet üzerinden de başvuru yapılabilir.

Elektronik başvurunun teknik olarak mümkün olmadığı hallerde, fiziki başvuru (belirlenmiş form ile) şirket kayıt belgeleriyle kabul edilebilir.

İnceleme aşamasında idare;

• asıl ticari fatura,
• teknik spesifikasyon (cam tipi: lamine/temperli vb., ölçüler, araç modeli uyumu),
• uygunluk/standart dokümanları (varsa) ve ilave açıklamalartalep edebilir. Eksiklik/tutarsızlık varsa belge düzenlenmesi askıya alınır.

Kıymet Açıklaması ve Uygulamada Pratik Yaklaşım

Tebliğ açıkça belirtir: Gözetim referans kıymeti, gümrük kıymeti değildir ve gümrük kıymetinin yerine geçmez. Genel gümrük kıymeti kuralları aynen uygulanır.

Buna rağmen, değer esaslı gözetim uygulamalarında pratikte şu yaklaşım mümkün olabilmektedir:

• Yurt dışı gider kalemleri (uluslararası navlun, sigorta, royalty varsa royaltie/telif, takım/kalıp giderleri ve kıymete girebilen diğer yurt dışı giderler) gümrük kıymetine dahil edilerek nihai kıymetin 6,5 USD/kg eşiğinin üzerine taşınması.

Doğru kurgulanırsa, nihai kıymet eşiği aşacağı için Gözetim Belgesi olmadan çekim mümkün olabilir.

Geçerlilik ve Hukuki Etki

• Gözetim belgeleri 6 ay geçerlidir.
• Belge bulunması, gümrük idaresinin kıymeti inceleme/yeniden değerlendirme yetkisini kaldırmaz.
• Buna karşılık, doğru ve güçlü kıymet dokümantasyonu, eşiğin meşru biçimde aşılması halinde belgesiz çekim ihtimalini artırır.

Uyum, Denetim ve Risk

Bu düzenleme, “fiyat hassasiyeti + kg bazlı eşik + toplu/karma sevkiyat” nedeniyle özellikle düşük beyan ve evrak tutarsızlığı riskine odaklanır. Emniyet camı “güvenlik kritik” ürün olduğundan teknik tanım da önemlidir.

Başlıca risk alanları:

• Yanlış HS seçimi (8708.22 kapsamı ve alt kırılımlar),
• Brüt ağırlık hesap/evrak uyumsuzluğu (packing list–fatura–beyan),
• Karma sevkiyatlarda (farklı cam tipleri) ürün–fiyat–ağırlık eşleştirme hataları,
• Yurt dışı giderlerin eksik beyanı ve kıymet unsurlarının savunulamaması.

Pratik aksiyon:

• sevkiyat bazında USD/kg birim kıymeti (fatura/ brüt kg) tescilden önce hesaplayın,
• ürünleri cam tipi/araç modeli bazında net tanımlayın,
• eşik altına düşüyorsa belgeyi tescilden önce planlayın.

Yürürlük

Tebliğ, yayımını izleyen 30’uncu gün yürürlüğe girer (31.12.2025 yayım esas alınarak fiilen 30.01.2026). Transit/pending sevkiyatları olan firmalar tescil tarihine göre planlama yapmalıdır.

İlgili mevzuat dokümanı.