Kimyasallar, Hasır/Örgü Esaslı Ürünler ve Makine Parçalarında İthalatta Gözetim – Tebliğ No: 2026/31 (2833, 4601, 8466, 8483)
Özet:
İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (No: 2026/31), 31.12.2025 tarihinde yayımlanmış; kimyasal tuzlar, örgü/hasır esaslı ürünler ve bazı sanayi makine/aksam parçaları dahil olmak üzere farklı sektörlere yayılan bir ürün listesini (GTİP 2833, 4601, 8466, 8483) USD/kg (brüt ağırlık) bazında gözetim kapsamına almıştır. Beyan edilen birim kıymet eşiklerin altında kaldığında Gözetim Belgesi zorunludur. Tebliğ, 2011/3 sayılı Tebliğ’i yürürlükten kaldırır ve uygulama 30.01.2026 tarihinde başlar.
Kapsam ve Teknik İçerik (GTİP ve USD/kg Eşikleri)
Bu Tebliğ kapsamında gözetim, brüt ağırlık üzerinden USD/kg esasına göre uygulanır. Sadece eşik altında beyan edilen ithalatlar gözetim belgesine tabi olur.
Kapsamdaki GTİP kırılımları ve referans eşikleri:
- 2833.40.00.10.00 – Sodyum tuzları: 1,9 USD/kg
- 2833.40.00.20.00 – Amonyum tuzları: 1,7 USD/kg
- 2833.40.00.30.00 – Potasyum tuzları: 2,0 USD/kg
- 4601.99.10.00.00 – Örgü/hasır vb. malzemelerden mamul eşyalar: 1,5 USD/kg
- 8466.20.91.00.11 – Torna aynaları (lathe chucks): 5,5 USD/kg
- 8483.30.32.90.00 – Diğer yatak yuvaları / kaymalı mil yatakları: 4,0 USD/kg
Not: Özellikle kimyasal ve malzeme kalemlerinde eşikler görece düşük olduğu için, GTİP doğruluğu + brüt ağırlık hesabı + ürün tanımı tutarlılığı gözetimi tetikleyen ana değişkenlerdir.
Gözetim Belgesi Zorunluluğu ve İthalat Prosedürü
Tebliğin 2’nci maddesi uyarınca, kapsam eşyası Ticaret Bakanlığı (İthalat Genel Müdürlüğü) tarafından düzenlenmiş geçerli Gözetim Belgesi olmadan ithal edilemez.
Kritik usul şartları:
- Belge, beyanname tescilinden önce alınmalıdır.
- Beyannamenin 44 no’lu kutusunda 23 haneli TPS referans numarası ve belge tarihi beyan edilmelidir.
- Belgeler elektronik düzenlenir, e-posta ile bildirilir ve 6 ay geçerlidir.
- Eşik altında beyan edilip belge ibraz edilmezse beyanname blokaj/askı riskiyle karşılaşır; işlem süreleri ve maliyetler artar.
Başvuru Süreci (Tek Pencere / e-Devlet)
Başvurular Tek Pencere Sistemi üzerinden yapılır:
- Bakanlığın e-hizmetleri (E-Services / Import Document Transactions) üzerinden nitelikli elektronik imza ile veya
- e-Devlet (turkiye.gov.tr) üzerinden.
Temel başvuru adımları:
- Belge türü: “TPS-0964 – Gözetim Belgesi (Sanayi)”
- Hukuki dayanak: Tebliğ No: 2026/31
- Ek-2’de listelenen form ve destekleyici belgelerin yüklenmesi
- Elektronik imza ile başvurunun tamamlanması
Elektronik başvurunun mümkün olmadığı hallerde, Ek-1 ile fiziki başvuru ve ticaret sicil belgesi ile müracaat kabul edilebilir.
Uygulamada Firmalar Açısından Anlamı ve Gerekli Aksiyonlar
Bu düzenleme, aynı anda birden fazla sektörü etkilediği için ithalatçıların “tek tip” kontrol yerine ürün bazlı kontrol matrisi kurmasını gerektirir.
Operasyonel etkiler:
- Kontrol USD/kg (brüt) üzerinden olduğu için, brüt ağırlık beyanı ve fatura bedeli ilişkisi kritik hale gelir.
- Ürün çeşitliliği nedeniyle GTİP hatası daha sık görülür (kimyasal kompozisyon / malzeme türü / parça fonksiyonu).
- Eşik altında beyanlarda Gözetim Belgesi yoksa beyanname reddedilebilir / askıda kalabilir.
Şirketler için önerilen aksiyonlar:
- Her kalemi doğru GTİP alt pozisyonuna ve ilgili USD/kg eşiğine eşleyin.
- Fatura – brüt ağırlık – ürün tanımı tutarlılığını kontrol edin (özellikle kimyasallarda ambalaj ağırlığı etkisi).
- GTİP tespiti için dosyada şu destekleri hazır tutun:
- 30.01.2026 sonrası sevkiyatlarda, eşik altında kalma ihtimali olan kalemler için gözetim başvurusunu sevkiyat öncesinde planlayın.
Yürürlükten Kaldırma ve Yürürlük Tarihi
- 2011/3 sayılı Tebliğ (13.01.2011 tarihli, 27814 sayılı RG) yürürlükten kaldırılmıştır.
- Tebliğ No: 2026/31, 30.01.2026 tarihinde yürürlüğe girer.
Diğer Mevzuat Güncellemeleri
- Vana ve Vana Aksamlarında Gözetim Kapsamının Genişletilmesi – 2018/6 Sayılı Tebliğ Değişikliği (GTİP 8481, 8481.90)
- Seramik Kaplama Malzemeleri ve Vitrifiye Sağlık Gereçlerinde Gözetim Eşiklerinin Güncellenmesi – 2018/5 Sayılı Tebğ Değişikliği (GTİP 6907, 6910)
- Motorsuz Bisiklet ve Bisiklet Aksamlarında Gözetim Eşiklerinin Artırılması – 2018/1 Sayılı Tebliğ Değişikliği (GTİP 8712, 8714)
- Cam Sofra ve Mutfak Eşyaları ile Dekoratif Cam Eşyalarda Gözetim Kıymetlerinin Güncellenmesi – 2017/9 Sayılı Tebliğ Değişikliği (GTİP 7013)
- Kalorimetre İthalatında Gözetim – Tebliğ No: 2026/36 (GTİP 9026.80.20.90.00)