Bazı Sanayi Ürünlerinin İthalatında Tarife Kontenjanı Uygulanmasına İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı No: 10792 (Türkiye)

Kapsam

Karar, teknik olarak tanımlanmış geniş bir ürün listesini kapsamakta olup, bunlar arasında özellikle aşağıdaki ürün grupları yer almaktadır:

• temel kimyasallar ve kimyasal ara girdiler,
• polimerler ve polimer esaslı girdiler,
• katalizörler ve özel kimyasal preparatlar,
• otomotiv üretimi, beyaz eşya, elektronik, batarya, aydınlatma ve oyuncak sektörlerinde kullanılan bileşenler,
• tekstil ve fermuar üretiminde kullanılan girdiler.

Birçok ürün için tercihli vergi uygulaması, yalnızca Kararda belirtilen belirli sanayi amaçlarıyla kullanım şartına bağlıdır. Bazı ürünler ise Türk gümrük mevzuatı çerçevesinde nihai kullanım (end-use) hükümlerine açıkça tabi tutulmuştur.

Tarife Kontenjanı Uygulaması

Tarife kontenjanı kapsamında kalan ithalatlar, kontenjan süresi boyunca %0 gümrük vergisi avantajından yararlanır. Kontenjan dışında kalan ithalatlar ise yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı hükümlerine göre vergilendirilir.

Bu Karar kapsamındaki tarife kontenjanları 15 Şubat 2027 (dâhil) tarihine kadar geçerlidir.

İthalat Lisansı Zorunluluğu

Karar kapsamında yapılacak ithalatlar ithalat lisansına tabidir:

• Ticaret Bakanlığı (İthalat Genel Müdürlüğü) tarafından düzenlenen ithalat lisansı zorunludur.
• Gümrük beyannamesinin, lisansın geçerlilik süresi içinde tescil edilmesi hâlinde kontenjan avantajı uygulanır.
• Geçerli bir lisans olmaksızın veya lisans süresi dışında yapılan beyanlarda tarife kontenjanı avantajından yararlanılamaz.

Başvuru ve Tahsis Kuralları

Karar;

• başvuru usulleri,
• kontenjanların tahsisi ve yönetimi,
• izleme ve uygulama süreçlerine ilişkin detayları

Ticaret Bakanlığına bırakmıştır. Bu Karar kapsamında söz konusu uygulama esasları; tarife kontenjanı başvuruları, tahsis kriterleri, belge düzeni ve kontrol mekanizmalarını düzenleyen 2026/1 sayılı Tebliğ ile belirlenmiştir.

Gümrük ve Uyum Açısından Değerlendirmeler

İthalatçıların aşağıdaki hususlara özellikle dikkat etmesi gerekir:

• Ürünlerin teknik tanımlarına birebir uyum,
• Belirlenmişse nihai kullanım şartlarına eksiksiz riayet,
• İthalat lisansı ve beyan süreçlerinin zamanında ve doğru yürütülmesi.

Bu yükümlülüklere uyulmaması hâlinde; tercihli gümrük vergisi oranının kaybı ve geriye dönük vergi tahakkuku riski ortaya çıkabilir.

Geçerlilik ve Yürürlük

• Karar 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
• Tarife kontenjanı avantajları, yalnızca belirlenen kontenjan miktarları dâhilinde ve 15 Şubat 2027 tarihine kadar uygulanır.

Uyum Değerlendirmesi

Uyum ve maliyet yönetimi perspektifinden bakıldığında, 10792 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, ithal sanayi girdilerine bağımlı üreticiler için ciddi gümrük vergisi avantajları sunmaktadır. Bununla birlikte, ürün listesinin genişliği ve teknik detay seviyesi; GTİP sınıflandırması ve nihai kullanım risklerini artırmaktadır.

Firmaların; ithal ettikleri girdileri Karardaki tanımlarla dikkatle eşleştirmesi, ithalat lisanslarını önceden temin etmesi ve tedarik–gümrük ekipleri arasında güçlü bir koordinasyon kurması önem taşımaktadır. Kontenjanın erken tükenmesi veya lisans boşluğu oluşması hâlinde avantajın kaybedilmesi söz konusu olabileceğinden, belgelendirme ve iç kontrol mekanizmaları kontenjan süresi boyunca kritik rol oynar.

İlgili mevzuat dokümanına bakınız.