Anne ve Bebek Ürünlerinin İthalat Denetimi Tebliği – Tebliğ No: 2026/17

Kapsam

• Serbest Dolaşıma Giriş rejimi kapsamında ithal edilecek ürünler.
• Hariçte İşleme rejimi kapsamında geri gelen eşya kapsam dışındadır.
• Ek-2’de listelenen ürünler için özel hükümler geçerlidir.

Uygulanacak Teknik Çerçeve (Ek-1)

Tebliğ, ürün türüne göre birden fazla yetkili otorite ve düzenlemeyi birlikte ele almaktadır. Başlıca dayanaklar:

• KKDİK (kimyasal kısıtlamalar),
• Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği (OGY),
• Türk Gıda Kodeksi kapsamında gıda ile temas eden maddeler (uygunsa),
• Alçak Gerilim Direktifi (2014/35/AB – LVD) kapsamındaki elektrikli ürünler (uygunsa),
• Beşikler, bebek arabaları, emzikler, mama sandalyeleri, yürüteçler, taşıyıcılar, banyo yardımcıları ve beslenme ekipmanlarına ilişkin TS/EN standartları.

Uygulamada bu, ürün bazında kimyasal uygunluk + güvenlik standartları + (gerekiyorsa) CE/AB Uygunluk Beyanı kombinasyonunun gerekebileceği anlamına gelir.

TAREKS Esaslı Denetim Modeli

• Tüm işlemler TAREKS üzerinden ve risk analizi ile yürütülür (firma geçmişi, ürün türü, marka/model, fiyat-miktar ilişkisi, menşe/sevk ülkesi, giriş gümrüğü vb.).
• Firmaların TAREKS’e kayıtlı olması ve en az bir yetkilendirilmiş firma kullanıcısı tanımlaması zorunludur.
• Denetimler, Gümrük Yönetmeliği m. 181/4 uyarınca beyanname tescilinden önce yapılır.

Başvuru Süreci

Yetkilendirilmiş firma kullanıcısı, başvuruyu TAREKS üzerinden (Bakanlık e-işlemler veya e-Devlet) yapar ve Ek-3’te sayılan (1 ve 2 no’lu) belgeleri başvuru aşamasında yükler. TAREKS bir başvuru numarası üretir. Bilgi ve belgelerin doğruluğundan ithalatçı ve firma kullanıcısı birlikte sorumludur.

İstisnalar ve Özel Uygulamalar

• A.TR beyan edilen eşya için TAREKS doğrudan referans numarası üretebilir; ancak risk analizine bağlı olarak fiziki muayene yine de uygulanabilir.
• Geri gelen eşya (Gümrük Yönetmeliği m. 446): TAREKS başvurusu yapılmaz; Tebliğde öngörülen gümrük usulleri ve sabit referans mantığı uygulanır.
• Posta/hızlı kargo kapsamındaki eşya: TAREKS başvurusu yapılmaz; Tebliğin 11’inci maddesine göre işlem yapılır ve sabit TAREKS referansı 44 no’lu kutuya yazılır.

Fiziki Muayene ve Süreler (Yüksek Operasyonel Risk)

Fiziki muayeneye yönlendirme hâlinde, Ek-3’ün 3 ve 4 no’lu belgeleri başvuru günü dâhil 20 iş günü içinde TAREKS’e yüklenmelidir. Süresinde yüklenmezse başvuru olumsuz sonuçlandırılır.

Belge bütünlüğü kuralı: Yüklenen AB Uygunluk Beyanı, test raporu veya diğer belgelerin yetkili merci tarafından düzenlenmediğinin tespiti hâlinde, diğer şartlar sağlansa dahi sonuç olumsuz olur.

TAREKS’e Yüklenecek Zorunlu Belgeler (Ek-3)

• Eşyanın statüsüne göre ilgili gümrük/taşıma belgesi (özet beyan, B/L-CMR-CIM, serbest bölge formları, antrepo/geçici ithalat belgeleri vb.).
• Fatura veya proforma fatura.
• Akredite laboratuvar test raporu.
• Gümrük gözetimi altındaki alanda çekilmiş ürün fotoğrafları.

OGY ve/veya LVD kapsamındaki ürünler için ayrıca AB Uygunluk Beyanı (DoC) zorunlu uygunluk kanıtı setinin parçasıdır.

Gümrük Beyanı (44 No’lu Kutu)

İthalata izin verilmesi hâlinde TAREKS bir TAREKS referans numarası üretir ve bu numara beyannamenin 44 no’lu kutusuna yazılır.Referansın geçerliliği 1 yıldır. GTİP sonradan değişir ve ürün Ek-2 kapsamına girerse, eşya gümrük gözetimi altındaysa denetime yönlendirilir ve TAREKS başvurusu zorunlu hâle gelir.

Yaptırım ve Uyum Riski

Denetim yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın ürün uygunluğundan ithalatçı sorumludur. TAREKS’te “ithal edilebilir” çıktısı, ürünün tamamen güvenli olduğunun kanıtı değildir.Uyumsuzluk hâlinde 7223 sayılı Kanun, 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında yaptırımlar uygulanır; TAREKS süreçlerinde tekrarlanan ihlaller sistematik fiziki muayeneye yönlendirme riskini artırır.

Yürürlük ve Geçiş

• 2025/17 sayılı Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.
• Yürürlük tarihi: 1 Ocak 2026.
• Geçiş: 1 Ocak 2026’dan önce Türkiye’ye sevk için taşıma belgesi düzenlenmiş (veya mevzuata göre gümrüğe ibraz edilmiş) eşya, 28 Şubat 2026 dâhil olmak üzere eski Tebliğ kapsamında sonuçlandırılabilir (ithalatçının talebi ve TAREKS başvurusu şartıyla).

Uyum Değerlendirmesi

Yapı basit görünmekle birlikte uygulama sıkıdır: risk esaslı yönlendirme, kısa belge süreleri ve belge bütünlüğü kontrolleri öne çıkar. Pratik hazırlık için:

1. Ürün-kural eşlemesi: Her SKU için OGY, LVD, KKDİK, gıda ile temas ve ilgili TS/EN standartlarının netleştirilmesi.
2. Kanıt seti disiplini: Akredite test raporları; gerekiyorsa AB DoC ve teknik dosyanın ürün kimliği (marka/model) ile tutarlılığı.
3. Gümrük sahası fotoğraf akışı: Süreci geciktirmeyecek operasyonel plan.
4. TAREKS yönetişimi: Firma kayıtları, kullanıcılar ve yetkilendirmelerin güncel tutulması.

İlgili mevzuat dokümanına bakınız.